Yazılım firması nasıl seçilir?

1. Kaynak kod kime ait olacak? Depoya erişimim olacak mı?

Neden önemli: Yazılımda en büyük risk kilitlenmedir. Kaynak koda erişemiyorsanız, firma ile yollarınız ayrıldığında sistemi kimse devralamaz. Bu, web sitesinden çok daha ağır bir bağımlılıktır.

Firmaya sorun: "Kod deposuna (Git) benim de erişimim olacak mı? Proje bitince kodun tamamı bana teslim edilecek mi?"

ENDLINE'ın cevabı: Yazılım projelerinde kod sizin sunucunuzda çalışır ve kodun tamamı size teslim edilir. Kullanım hakkı üzerinde kısıtlama koymuyoruz.

2. Teknik dokümantasyon veriliyor mu?

Neden önemli: Dokümantasyonu olmayan yazılımı başka bir ekip devralamaz. Devralsa bile ilk işi kodu yeniden okumak olur; bu size fatura olarak geri döner.

Firmaya sorun: "Kurulum, veritabanı şeması ve API dokümantasyonu teslimata dahil mi?"

ENDLINE'ın cevabı: Teslimatta kurulum adımları, veritabanı yapısı ve varsa API uç noktalarının açıklamasını veriyoruz. Panel kullanımı için ayrıca eğitim yapıyoruz.

3. Hangi teknolojiyi neden seçtiğini açıklıyor mu?

Neden önemli: Popüler olduğu için seçilen teknoloji, birkaç yıl sonra bakım yapacak geliştirici bulamamanıza yol açabilir. Gerekçesini açıklayamayan ekip, kararı sizin için değil kendi alışkanlığı için vermiştir.

Firmaya sorun: "Bu teknolojiyi neden seçtiniz? 3 yıl sonra bakım yapacak geliştirici bulmak kolay mı?"

ENDLINE'ın cevabı: Sunucu tarafında PHP 8.x ve MySQL, arayüzde standart web teknolojileri, mobilde React Native veya Flutter kullanıyoruz. Bunlar geniş geliştirici havuzu olan, uzun süredir ayakta duran teknolojiler; sizi dar bir uzmanlığa mahkûm etmez.

Kaynak: Stack Overflow Yıllık Geliştirici Anketi — teknoloji kullanım oranları

4. Proje bittikten sonra bakım maliyeti ne olacak?

Neden önemli: Yazılımın maliyeti teslimle bitmez. Sunucu, güncelleme, güvenlik yaması ve küçük geliştirmeler yıllık bir gider kalemidir. Bunu baştan konuşmayan teklif eksiktir.

Firmaya sorun: "Teslimden sonra yıllık bakım maliyeti yaklaşık ne olur? Ücretsiz destek süresi var mı?"

ENDLINE'ın cevabı: Teslimden sonra 3 ay ücretsiz bakım ve hata düzeltme veriyoruz; bu süre içinde bizim kodumuzdan kaynaklanan sorunlar ücretsizdir. Sonrası için aylık bakım paketi sunuyoruz.

5. Entegrasyon yapacağı sistemleri gerçekten biliyor mu?

Neden önemli: Muhasebe, kargo, ödeme veya ERP entegrasyonlarında asıl zorluk kodda değil, karşı tarafın API davranışındadır. Daha önce o sistemi hiç görmemiş ekip, süreyi baştan doğru tahmin edemez.

Firmaya sorun: "Bu entegrasyonu daha önce yaptınız mı? Karşı tarafın dokümantasyonu yoksa ne yapacaksınız?"

ENDLINE'ın cevabı: Ödeme (iyzico, PayTR, Stripe, PayPal, banka sanal POS), kargo (Aras, MNG, Yurtiçi, Sürat), muhasebe, CRM, ERP ve pazaryeri entegrasyonları yapıyoruz. Dokümantasyon yoksa keşif çalışması gerekir; bunu ek süre olarak baştan söyleriz. Bazı eski sistemlerde entegrasyonun teknik olarak mümkün olmadığını da açıkça belirtiriz.

6. Test ve hata ayıklama süreci nasıl işliyor?

Neden önemli: Test edilmemiş yazılım, canlıya çıktıktan sonra sizin müşterinizin karşısında patlar. Testi "müşteri kullanırken görür" mantığına bırakan ekipten kaçının.

Firmaya sorun: "Teslim öncesi hangi testleri yapıyorsunuz? Ben test edebileceğim bir demo ortamı olacak mı?"

ENDLINE'ın cevabı: Fonksiyonellik, responsive ve performans testleri yapıyoruz. Geliştirme sürecinde demo ortamı erişimi veriyoruz; haftalık sprint toplantılarıyla ilerlemeyi birlikte takip ediyorsunuz.

7. Süre tahmini neye dayanıyor?

Neden önemli: Kapsamı görmeden verilen süre tahmini tahmin değil, temennidir. Gerçekçi bir ekip önce analiz ister.

Firmaya sorun: "Bu süreyi neye göre hesapladınız? Hangi varsayımlar değişirse süre uzar?"

ENDLINE'ın cevabı: Süre keşif ve analiz sonrası verilir. Tipik bantlarımız: kurumsal web sitesi 2–4 hafta, e-ticaret 4–8 hafta, özel yazılım projeleri 8–16 hafta. Süreyi uzatan en yaygın etken içerik ve onay bekleme süresidir.

8. Ödeme aşamalı mı, sonuç görmeden ödüyor muyum?

Neden önemli: Yazılım projeleri uzun sürer. Tamamı peşin ödeme, teslim baskısını tamamen sizden alır ve riski size yükler.

Firmaya sorun: "Ödeme kaç aşamada? Ara teslimatı görmeden bir sonraki ödemeyi yapacak mıyım?"

ENDLINE'ın cevabı: Üç aşama: %40 başlangıç, %30 ara teslimat, %30 final teslimat. Ara teslimatı görmeden ikinci ödeme istenmez. Bizden kaynaklı gecikmelerde geciken her hafta için %5 indirim uygulanır.

9. Yapamayacağı işi söylüyor mu?

Neden önemli: Yazılımda "her şeyi yaparız" cevabı en tehlikeli cevaptır. Sınırını bilmeyen ekip, öğrenme maliyetini size fatura eder ve süreyi kaçırır.

Firmaya sorun: "Hangi tür projeleri almıyorsunuz?"

ENDLINE'ın cevabı: Oyun geliştirme, donanım ve ağ altyapısı, sunucu/sistem yöneticiliği, muhasebe-hukuk danışmanlığı, basılı reklam mecra alımı ve blokzincir/akıllı sözleşme projeleri yapmıyoruz. Bu işler için sizi başka bir tedarikçiye yönlendiririz.